Lớp 7

Phân tích những yếu tố dân gian trong bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương

Đề bài: Bài thơ Bánh trôi nước không chỉ xây dựng lên hình ảnh ẩn dụ đặc sắc mà còn được đưa vào những yếu tố dân gian đậm nét làm nên giá trị cho bài thơ. Anh chị hãy tìm và phân tích những yếu tố dân gian trong bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương.

I. Dàn ý chi tiết cho đề phân tích yếu tố dân gian trong Bánh trôi nước

1.

Hướng dẫn

Mở bài

Bạn đang xem: Phân tích những yếu tố dân gian trong bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương

Giới thiệu về tác giả, tác phẩm: Hồ Xuân Hương nữ thi sĩ tài ba hiếm có của nền văn học Việt Nam, những bài thơ của bà mang nỗi niềm chất chứa, giá trị nhân đạo và phê phán hiện thực xã hội sâu sắc. Bánh trôi nước chính là một bài thơ mang giá trị hiện thực sâu sắc với những yếu tố dân gian gần gũi, chính là những nét phổ biến trong thơ của Hồ Xuân Hương.

2. Thân bài

– Phân tích những yếu tố dân gian trong hai câu thơ đầu:

+ Nữ thi sĩ đã mượn hình ảnh của chiếc bánh trôi nước gần gũi quen thuộc thể hiện được những vẻ đẹp phẩm chất cũng sư số phận của người phụ nữ trong xã hội xưa.

+Hồ Xuân Hương đã phát hiện ra những nét giống nhau giữa chiếc bánh trôi nước thân thuộc với hình ảnh và số phận của người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa.

+Bánh trôi và người phụ nữ đều có vẻ bên ngoài trắng trẻo, với tấm lòng sắc son, nhưng số phận của cả hai cả vật và người thì cũng có chung số phận như nhau bảy nổi, ba chìm, long đong lận đận.

+Biện pháp nghệ thuật nhân hoá sử dụng hình tượng chiếc bánh trôi đã lột tả được giá trị hiện thực của chế độ phong kiến đương thời.

+Người phụ nữ ở làn da trắng mịn, mượt mà, một vẻ đẹp tròn trịa có lẽ người con gái tài sắc đó phải được cuộc sống tươi đẹp, được yêu thương được nâng hứng nhưng số phận không khác gì chiếc bánh trôi kia “bảy nổi ba chìm”

=> Người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa họ không thể làm chủ được cuộc đời và số phận của chính mình bởi một lẽ họ đâu có được coi trọng chỉ là một công cụ mua vui, phục vụ đấng mày râu mà thôi, họ làm sao có được sự công bằng khi mà xã hội đang trọng nam khinh nữ như vậy!

-Phân tích những yếu tố dân gian trong hai câu thơ cuối:

+ Nhưng  dù có như thế thì họ vẫn luôn giữ được những phẩm chất đáng quý của mình dù có sống trong bùn lầy.

Mà em vẫn giữ tấm lòng son

+Chính những yếu tố dân gian đó đã làm nên thành công của tác phẩm. Việc vận dụng các yếu tố dân gian đó đã cho ta thấy được tài năng của nữ thi sĩ tài ba Hồ Xuân Hương.

+Việc lựa chọn những chi tiết gần gũi, tiêu biểu để lột tả nên những chi tiết những hình dáng điển hình của người phụ nữ, quả là tài tình và xuất sắc. Câu thơ trở nên sinh động và mang tính khắc họa sâu đậm đối với người đọc, người nghe.

+Chi tiết dân gian là hình ảnh của chiếc bánh trôi được nhân hóa, ẩn dụ hình ảnh người phụ nữ, thật đẹp, thật thương.=> Tại sao cuộc đời lại cay nghiệt với số phận của người phụ nữ đến vậy! Đúng là hồng nhan bạc phận!

=>  “Mà em vẫn giữ tấm lòng son” câu thơ cuối đã nhấn mạnh được phẩm chất của người phụ nữ, với từ ngữ quen thuộc “rắn nát” cảm tưởng như nỗi cơ cực và đau khổ đến như thế nào? Nhưng dù có phải trải qua những nỗi đau khổ, sự đàn áp, sự khinh thường nhưng họ vẫn luôn giữ được tấm lòng son sắc của mình “tấm lòng son”.

3. Kết bài

Bốn câu thơ, mỗi câu chỉ vỏn vẹn bảy chữ nhưng với tài năng của mình Hồ Xuân Hương đã tạo cho bài thơ một cái hồn tài tình, việc sử dụng từ ngữ dân gian gần gũi, biện pháp nghệ thuật nhân hóa và  ẩn dụ đã làm cho Bánh trôi nước có giá trị hiện thực sâu sắc. Khẳng định giá trị cũng như phẩm chất của người phụ nữ, dù có phải trải qua những đau khổ, chà đạp họ vẫn giữ được tấm lòng son sắc của chính mình.

II. Bài tham khảo cho đề phân tích yếu tố dân gian trong Bánh trôi nước

Hồ Xuân Hương nữ thi sĩ tài ba hiếm có của nền văn học Việt Nam, những bài thơ của bà mang nỗi niềm chất chứa, giá trị nhân đạo và phê phán hiện thực xã hội sâu sắc. Bánh trôi nước chính là một bài thơ mang giá trị hiện thực sâu sắc với những yếu tố dân gian gần gũi, chính là những nét phổ biến trong thơ của Hồ Xuân Hương.

Nữ thi sĩ đã mượn hình ảnh của chiếc bánh trôi nước gần gũi quen thuộc thể hiện được những vẻ đẹp phẩm chất cũng sư số phận của người phụ nữ trong xã hội xưa. Hồ Xuân Hương đã phát hiện ra những nét giống nhau giữa chiếc bánh trôi nước thân thuộc với hình ảnh và số phận của người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa. Bánh trôi và người phụ nữ đều có vẻ bên ngoài trắng trẻo, với tấm lòng sắc son, nhưng số phận của cả hai cả vật và người thì cũng có chung số phận như nhau bảy nổi, ba chìm, long đong lận đận.  Biện pháp nghệ thuật nhân hoá sử dụng hình tượng chiếc bánh trôi đã lột tả được giá trị hiện thực của chế độ phong kiến đương thời.

Thân em vừa trắng lại vừa tròn.

Bảy nổi ba chìm với nước non.

Phân tích những yếu tố dân gian trong bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương
Phân tích những yếu tố dân gian trong bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương

Người phụ nữ ở làn da trắng mịn, mượt mà, một vẻ đẹp tròn trịa có lẽ người con gái tài sắc đó phải được cuộc sống tươi đẹp, được yêu thương được nâng hứng nhưng số phận không khác gì chiếc bánh trôi kia “bảy nổi ba chìm” Người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa họ không thể làm chủ được cuộc đời và số phận của chính mình bởi một lẽ họ đâu có được coi trọng chỉ là một công cụ mua vui, phục vụ đấng mày râu mà thôi, họ làm sao có được sự công bằng khi mà xã hội đang trọng nam khinh nữ như vậy!

Rắn nát mặc dầu tay kể nặn

Nhưng  dù có như thế thì họ vẫn luôn giữ được những phẩm chất đáng quý của mình dù có sống trong bùn lầy.

Mà em vẫn giữ tấm lòng son

Chính những yếu tố dân gian đó đã làm nên thành công của tác phẩm. Việc vận dụng các yếu tố dân gian đó đã cho ta thấy được tài năng của nữ thi sĩ tài ba Hồ Xuân Hương. Việc lựa chọn những chi tiết gần gũi, tiêu biểu để lột tả nên những chi tiết những hình dáng điển hình của người phụ nữ, quả là tài tình và xuất sắc. Câu thơ trở nên sinh động và mang tính khắc họa sâu đậm đối với người đọc, người nghe. Chi tiết dân gian là hình ảnh của chiếc bánh trôi được nhân hóa, ẩn dụ hình ảnh người phụ nữ, thật đẹp, thật thương. Tại sao cuộc đời lại cay nghiệt với số phận của người phụ nữ đến vậy! Đúng là hồng nhan bạc phận!

Ta càng hiểu rõ hơn sự đối lập đó qua câu thơ thứ hai và câu thơ thứ ba  Mặc dù… mà em vẫn giữ… cặp đối lập này đặt đầu câu càng tăng thêm tính mạnh mẽ và sâu sắc. “Mà em vẫn giữ tấm lòng son” câu thơ cuối đã nhấn mạnh được phẩm chất của người phụ nữ, với từ ngữ quen thuộc “rắn nát” cảm tưởng như nỗi cơ cực và đau khổ đến như thế nào? Nhưng dù có phải trải qua những nỗi đau khổ, sự đàn áp, sự khinh thường nhưng họ vẫn luôn giữ được tấm lòng son sắc của mình “tấm lòng son”.

Bốn câu thơ, mỗi câu chỉ vỏn vẹn bảy chữ nhưng với tài năng của mình Hồ Xuân Hương đã tạo cho bài thơ một cái hồn tài tình, việc sử dụng từ ngữ dân gian gần gũi, biện pháp nghệ thuật nhân hóa và  ẩn dụ đã làm cho Bánh trôi nước có giá trị hiện thực sâu sắc. Khẳng định giá trị cũng như phẩm chất của người phụ nữ, dù có phải trải qua những đau khổ, chà đạp họ vẫn giữ được tấm lòng son sắc của chính mình.

Đăng bởi: THPT Lê Minh Xuân

Chuyên mục: Lớp 7

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button

Bạn đang dùng trình chặn quảng cáo!

Bạn đang dùng trình chặn quảng cáo!