Lớp 12

Phân tích đoạn kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt của Lưu Quang Vũ

Phân tích đoạn kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt của Lưu Quang Vũ

Dàn ý chi tiết

1.

Hướng dẫn

Bạn đang xem: Phân tích đoạn kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt của Lưu Quang Vũ

Mở bài:

_giới thiệu vấn đề nghị luận: Phân tích đoạn kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt của Lưu Quang Vũ.

2. Thân bài:

Luận điểm 1: Khái quát về tác giả, tác phẩm.

Tác giả: Lưu Quang Vũ.

_sinh ra trong một gia đình có truyền thống văn học nghệ thuật. Sớm bộc lột tài năng từ khi còn nhỏ.

_người đa tài trong sáng tác đặc biệt là trong viết kịch.

_là hiện tượng đặc biệt của sân khấu kịch những năm tám mươi của thế kỉ XX và được coi là nhà soạn kịch tài năng nhất của nền văn học nghệ thuật Việt Nam.

_Ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ cùng với người vợ thứ hai là nhà thơ Xuân Quỳnh và con trai Lưu Quỳnh Thơ.

Tác phẩm:

_được viết năm 1981 nhưng 1984 mới ra mắt chính thức.

_được xây dựng trên một cốt truyện dân gian có sẵn nhưng được cải biên phần kết thúc và đặt ra nhiều suy tư trong bạn đọc.

Luận điểm 2: Xung đột kịch.

_Là mâu thuẫn giữa hồn và xác, bên trong và bên ngoài, giữa nhu cầu vật chất và tinh thần.

_nguyên nhân:

+Do sự tắc trách của Nam Tào gạch bừa tên của Trương Ba làm Trương Ba chết oan. Sau đó Trương Ba được tiên Đế Thích cứu sống nhưng phải nhập vào xác anh hàng thịt mới chết gần đó. Từ đó mà những đối lập giữa hồn và xác bộc lộ gây xung đột.

_sự kết hợp éo le giữa hồn Trương Ba và xác hàng thịt gây ra nhiều bi kịch.

Luận điểm 3: Cuộc đối thoại giữa Trương Ba với các nhân vật:

*Trương Ba – xác anh hàng thịt.

_Trương Ba nhằm phủ nhận sự lệ thuộc của linh hồn với thể xác.

_Xác hàng thịt đưa ra những lí lẽ chống lại sự cố phủ nhận của Trương Ba.

_Hồn  Trương Ba chấp nhận trở lại xác hàng thịt trong tuyệt vọng.

*Trương Ba – các thành viên trong gia đình.

_người vợ của Trương Ba: buồn bã, đau khổ thất vọng trước thay đổi của Trương Ba trong thể xác kềnh càng của anh hàng thịt.

_cháu gáu: ghét bỏ thân xác của người hàng thịt làm hỏng mảnh vườn của ông nội nó. Phủ nhận, xua đuổi Trương Ba.

_chị con dâu: thương cảm cho hoàn cảnh của cha. Chị cũng nhận ra những thay đổi của cha nhưng bất lực.

*Trương Ba – Đế Thích.

_Trương Ba muốn thoát khỏi cảnh sống ngang trái hiện tại còn Đế Thích khuyên ngăn Trương Ba hãy chấp nhận hiện tại.

_Trương Ba cứng rắn phủ nhận mọi cách giải quyết của Đế Thích kể cả việc nhập vào xác Cu Tị mới mất.

_cầu xin Đế Thích cho cu Tị sống lại.

Luận điểm 4: nhân vật Trương Ba.

_Hoàn  cảnh: éo le khi chết oan, sống lại phải nương nhờ thể xác của anh hàng thịt.

_Cuộc sống với những bi kịch.

+Bi kịch bị từ chối.

+Bi kịch bị tha hóa.

+Bi kịch “bên trong một đằng bên ngoài một nẻo”.

Luận điểm 5: Những giá trị nhân sinh mà tác giả gửi gắm

+phải có sự hòa hợp giữa tâm hồn và thể xác.

+dũng cảm đối mặt với lầm lỗi.

3. Kết bài:

_khẳng định giá trị và ý nghĩa của đoạn kịch.

Phân tích đoạn kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt của Lưu Quang Vũ

Phân tích đoạn kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt

Bài văn tham khảo

Cuộc sống của chúng ta không ít những người khao khát sự sống trường tồn vĩnh cửu. Nhưng sự sống mà ta hằng ao ước ấy có được coi là chân lí?  Việc sống- kéo dài tuổi thọ không phải là tất cả với con người. Có những sự sống với bi kịch và đã được  Lưu Quang Vũ tái hiện thành công qua đoạn kịch “Hồn Trương Ba, da hàng thịt”.

Lưu Quang Vũ sinh ra trong một gia đình có truyền thống văn học nghệ thuật. Sớm bộc lột tài năng từ khi còn nhỏ. Là một người đa tài trong sáng tác đặc biệt là trong viết kịch. Là hiện tượng đặc biệt của sân khấu kịch những năm tám mươi của thế kỉ XX và được coi là nhà soạn kịch tài năng nhất của nền văn học nghệ thuật Việt Nam. Tuy vậy, ông đã ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ cùng với người vợ thứ hai là nhà thơ Xuân Quỳnh và con trai Lưu Quỳnh Thơ.

Vở kịch “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” được viết năm 1981 nhưng 1984 mới ra mắt chính thức. Được xây dựng trên một cốt truyện dân gian có sẵn nhưng được cải biên phần kết thúc và đặt ra nhiều suy tư trong bạn đọc. Đó không chỉ đơn thuần là một vở kịch có cải biên mà nó đọng sâu trong lòng bạn đọc bởi những suy tư, triết lí nhân sinh cao đẹp với mỗi con người.

Xung đột kịch xảy đến trong vở kịch này là mâu thuẫn, đối lập giữa phần hồn và phần xác, giữa bên trong và bên ngoài, giữa nhu cầu về vật chất và tinh thần. Hồn Trương Ba hoàn toàn không thể dung hoa, phù hợp với xác thịt của anh hàng thịt. Chỉ vì sự tắc trách của Nam Tào đã gạch bừa tên của Trương Ba làm ông chết  vô lí. Rồi để cứu Trương Ba, tiên Đế Thích- bạn chơi cờ của Trương Ba đã để hồn ông nhập vào xác anh hàng thịt mới chết gần đấy. Vì thế mà linh hồn và thể xác không thể dung hòa. Trương Ba vốn là người sống nhân hậu, yêu vợ, thương con, quý cháu, có bản tính ngay thẳng trong sạch trái với xác của anh hàng thịt- thứ đồ tể tầm thường. Bi kịch xảy đến chỉ vì hồn và xác không thể dung hòa lẫn nhau.

Trong đoạn kịch, cuộc đối thoại giữa Trương Ba với các nhân vật đặc biệt khiến bạn đọc tò mò. Trước hết, đó là những đối thoại của hồn Trương Ba và xác hàng thịt. Lúc này đây hồn trong sạch của Trương Ba đang dần bị nhiễm thói quen của xác hàng thịt: ăn nhiều, giẫm nát cây, đánh con… Và Trương Ba muốn phủ nhận sự lệ thuộc của linh hồn vào xác thịt. Từ cử chỉ, xưng hô, giọng điệu của hồn Trương Ba và xác hàng thịt cũng cho thấy hồn hoàn toàn đuối lí, thua cuộc, chấp nhận trở lại với xác thịt trong sự tuyệt vọng. Trương Ba được trả lại cuộc sống nơi trần thế nhưng là cuộc sống đáng hổ thẹn vì phải sống chung và chấp nhận sự dung tục, bị sự dung tục, tầm thường đồng hóa. Đó cũng là lời cảnh tỉnh tác giả gửi đến mỗi người. Khi con người phải sống trong sự dung tục tầm thường thì có thể bị nó lấn át, tàn phá những gì trong sạch, cao quý trong con người.

Nếu thông qua đối thoại giữa hồn và xác ta thấy sự tuyệt vọng của hồn trước xác thịt tầm thường thì trong cuộc đối thoại giữa Trương Ba với các thành viên trong gia đình cho chúng ta được nhìn nhiều chiều cạnh hơn ở tình cảnh éo le của nhân vật này. Trong cuộc đối thoại giữa Trương Ba với vợ mình, chúng ta nhìn thấy sự tột cùng đau khổ của nhân vật, sự bế tắc trước những suy nghĩ, phản ứng của vợ. “Ông đâu còn là ông Trương Ba làm vườn ngày xưa” và có ý định nhường Trương Ba cho vợ anh hàng thịt. Kể cả là cái Gái, người cháu mà Trương Ba yêu thương nhất cũng không thể tháu hiểu cho tình cảnh éo le của Trương Ba. Em còn quá nhỏ để biết sự phức tạp trong mối quan hệ tứ giác lòng vòng giữa Trương Ba và hàng thịt. “Tôi không phải cháu gái ông” rồi xua đuổi: “Ông xấu lắm,ông ác lắm, ông cút đi, lão đồ tẻ”. Người duy nhất thông cảm cho Trương Ba là chị con dâu. Chị nhận ra rằng: “Thầy khổ hơn xưa rất nhiều”. Đồng thời chị cũng khẳng định: “Mỗi ngày thầy một thay đổi dần, mất mát dần, tất cả như lệch lạc, nhòa mờ dần đi”. Nếu trong ba cuộc đối thoại trên chúng ta mới thấy được những tuyể vọng, bất lực của Trương Ba trong thân xác kềnh càng và Trương Ba không thể phản ứng lại thì trong đối thoại với Đế Thích, chúng ta nhận ra sự phản kháng mãnh liệt của Trương Ba với hoàn cảnh. Trương Ba đưa ra quan niệm sống “không thể bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo được, tôi muốn làm tôi toàn vẹn”. Sống vào đồ đạc, của cải của người khác đã là không nên huống hồ sống nhờ xác anh hàng thịt. Trước những quan niệm sống, lí lẽ của Trương Ba, Đế Thích một mực phủ nhận: “Ngay cả ngọc hoàng đại đế hay bản thân tôi cũng không được sống theo những điều mình nghĩ bên trong”. Và ông đưa giải pháp cho là để hồn Trương Ba nhập vào xác cu Tị- một đứa trẻ có tâm hồn trong sáng sẽ phù hợp với tâm hồn và tính cách Trương Ba. Vậy nhưng Trương Ba kiên quyết phủ nhận giải pháp của Đế Thích và nhờ Đế Thích cho cu Tị được sống lại, trả lại xác cho hàng thịt, còn Trương Ba sẽ chấp nhận từ bỏ cuộc sống nơi trần thế. Trương Ba chọn cái chết để trở lại với chính con người mình hiền hậu, tốt lành. Những cuộc đối thoại trên đã phản ánh sự phức tạp của đời sống, giằng xé giữa bản năng và ý thức, giữa thói ích kỉ và lòng vị tha, là cuộc đấu tranh giữa đạo đức và tội lỗi, giữa phần hồn và phần con bên trong con người.

Trương Ba- nhân vật chính của vở kịch là một người có hoàn cảnh đáng thương. Hoàn cảnh éo le, bị chết oan, được sống lại phải nương nhờ thể xác của người khác- một người hoàn toàn đối lập với Trương Ba về tính cách, lối sống. Nhập vào xác hàng thịt, chấp nhận sống cuộc sống không phải mình, Trương Ba phải đối mặt với rất nhiều bi kịch. Bi kịch trước hết là bi kịch bị từ chối bởi mọi người xung quanh. Thứ hai là bi kịch bị tha hóa. Một Trương Ba trước đây chăm chỉ, khéo léo làm vườn, có tình yêu với cây cối thì nay trở thành tay đồ tể giết lợn một cách vụng về. Một người chồng, người cha khéo léo nay bị tha hóa, biến đổi trở nên nóng nảy, thậm chí đánh con. Bi kịch tiếp theo của nhân vật này là bi kịch “bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo”. Trương Ba phải sống cuộc sống của người khác, phải làm công việc giết lợn còn bên trong sống với những đạo nghĩa, với thú vui vườn cây. Nhu cầu vật chất của xác hàng thịt đã điều khiển hành vi của Trương Ba khiến Trương Ba phải quy phục dẫu cho Trương Ba luôn muốn hướng tâm hồn mình trong sáng, tốt lành. Trương Ba không hề sung sướng vì được sống lại mà tâm lí ông luôn ở trong trạng thái đau khổ, dằn vặt.

Hồn Trương Ba, da hàng thịt đã thể hiện những triết lí nhân sinh sâu sắc mà Lưu Quang Vũ muốn gửi gắm. Phải có sự hòa hợp giữa thể xác và tâm hồn. Không thể có chuyện vay mượn mà có thể thoải mái, vui vẻ được. Và mỗi người đều phải dũng cảm đối mặt, thừa nhận sai lầm chứ không phải dùng thái độ phủ nhận, trốn chạy sai lầm. Cuộc sống chỉ hạnh phúc khi con người được sống là chính mình. Và hạnh phúc, giá trị sống của con người là do chính bản thân quyết định. Vật chất tầm thường không thể làm con người có cuộc đời vui vẻ, hạnh phúc.

Cuộc sống có giá trị không phải vì nó đơn thuần là sống. Lẽ sống, giá trị sống mới là những gì cao đẹp mà mỗi người hãy hướng tới. Sự lựa chọn của hồn Trương Ba cũng chính là lời nhắn nhủ cao đẹp của tác giả tới lối sống của mỗi cá nhân. Mỗi chúng ta đều chỉ có một cuộc đời để sống. Vậy nên hãy sống cao đẹp bằng lương tri để không rơi vào bi kịch.

Nếu là con chim chiếc lá

Thì chim phải hót chiếc lá phải xanh

Lẽ nào vay mà không có trả

Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình.

Đăng bởi: THPT Lê Minh Xuân

Chuyên mục: Lớp 12

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button

Bạn đang dùng trình chặn quảng cáo!

Bạn đang dùng trình chặn quảng cáo!